Skip to main content

Czynności sprawdzające a zwrot VAT

 

   Zgodnie z art. 87 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej. Jeśli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty.

Powyższa regulacja pozwala na wydłużenie ustawowego terminu zwrotu VAT, jeżeli organ podatkowy prowadzi weryfikację rozliczenia podatnika. Przedmiotowa weryfikacja może odbywać się w ramach: czynności sprawdzających, postępowania podatkowego, jak i kontroli podatkowej. Należy w tym miejscu wskazać, iż zarówno cel, jak i zakres czynności możliwych do zrealizowania w ramach poszczególnych procedur jest zasadniczo różny. Z kolei zgodnie z art. 274c § 1 Ordynacji podatkowej  organ podatkowy, w związku z prowadzonym postępowaniem podatkowym lub kontrolą podatkową, może zażądać od kontrahentów podatnika wykonujących działalność gospodarczą przedstawienia dokumentów, w zakresie objętym kontrolą u podatnika, w celu sprawdzenia ich prawidłowości i rzetelności. Z czynności tych sporządza się protokół.

Powyższa regulacja dotyczy tzw. „kontroli krzyżowej”, w ramach  której to organ podatkowy może zażądać dokumentów od kontrahentów podatnika w zakresie, w którym prowadzone jest postępowanie podatkowe bądź kontrola podatkowa u podatnika. Należy jednak wskazać, iż zgodnie z przedmiotową regulacją „kontroli krzyżowej” nie można prowadzić w ramach czynności sprawdzających – brak ku temu jest podstaw normatywnych.

Nie zmienia to jednak faktu, iż zdarzają się sytuacje, w których organy podatkowe prowadzą w ramach czynności sprawdzających „kontrole krzyżowe” u kontrahentów podatnika. Powyższe zagadnienie było przedmiotem rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku z 18 października 2013 r. NSA orzekł następująco:
„Ustawodawca wyraźnie wskazał zakres czynności, które organ może przeprowadzić w ramach czynności sprawdzających. W zakresie tym nie mieszczą się czynności związane z tzw. kontrolą krzyżową. Wynika to nie tylko bowiem z zakresu dopuszczalnych czynności, o których mowa we wskazanych wyżej przepisach, ale także z art. 274c § 1 Ordynacji podatkowej. Stosownie do treści tego przepisu organ podatkowy w związku z prowadzonym postępowaniem podatkowym lub kontrolą podatkową może zażądać od kontrahentów podatnika wykonujących działalność gospodarczą przedstawienia dokumentów, w zakresie objętym kontrolą u podatnika w celu sprawdzenia ich prawidłowości i rzetelności. Z czynności tych sporządza się protokół.

Ustawodawca dopuścił więc możliwość, wbrew temu co zarzuca się w skardze kasacyjnej, zażądania od kontrahentów podatnika przedstawienia dokumentów, w tym także w celu sprawdzenia zasadności zwrotu podatku VAT, jednak jedynie w związku z prowadzonym u podatnika postępowaniem podatkowym lub kontrolą podatkową. Kontrola tzw. „krzyżowa" dopuszczalna jest więc w ramach prowadzonego wobec podatnika postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, ale nie poza nimi. Nie ma więc podstaw prawnych w ramach jedynie czynności sprawdzających określonych w dziale V Ordynacji podatkowej, bez wszczęcia postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, żądania od kontrahentów podatnika dokumentów w celu sprawdzenia zasadności zwrotu podatku VAT.

Wykładnia art. 272 pkt 3 Ordynacji podatkowej dokonana przez organy i zaaprobowana przez Sąd pierwszej instancji nie uwzględnia charakteru czynności sprawdzających oraz wykładni systemowej wewnętrznej regulacji odnoszących się do czynności sprawdzających, a także treści art. 274 c § 1 Ordynacji podatkowej. Pomija też to, że organ podatkowy dysponuje różnymi instrumentami w celu sprawdzenia zasadności zwrotu podatku VAT w ramach innych postępowań niż postępowanie sprawdzające”.

Podsumowując należy wskazać, iż organy podatkowe są uprawnione do przeprowadzenie „kontroli krzyżowej” w ramach weryfikacji zasadności zwrotu podatku VAT. Niemniej jednak wymaga to wszczęcia postępowania podatkowego bądź kontroli podatkowej u podatnika, natomiast jest to niedopuszczalne w ramach prowadzonych czynności sprawdzających.



Dominik Nawrocki

Autor jest ekspertem w Dziale Doradztwa Podatkowego BDO, Oddział w Poznaniu.

Polecamy szkolenia z zakresu VAT:

TYTUŁ I MIEJSCE SZKOLENIA TERMIN I CENA
Podatek od towarów i usług (VAT) 2024. Warsztaty praktyczne.

Stacjonarne      Łódź
  19.04.2024 -         19.04.2024

  720.00 + VAT
Warsztaty z fakturowania – szkolenie nie tylko dla księgowych.

Stacjonarne      Warszawa
  22.04.2024 -         23.04.2024

  1520.00 + VAT
Podatek VAT 2024 – opodatkowanie opłaty plastikowej, płatności transgraniczne, zmiany w JPK, czasowe obniżenie stawek VAT, skład VAT, przygotowanie do Krajowego Systemu e-Faktur

Stacjonarne      Kraków
  23.04.2024 -         23.04.2024

  720.00 + VAT
Podatki 2024 CIT i VAT oraz nadchodząca rewolucja w fakturowaniu (KSeF i e-Faktury). Przegląd wybranych zagadnień.

Stacjonarne      Kołobrzeg
  24.04.2024 -         26.04.2024

  3190.00 + VAT
Warsztaty z fakturowania – szkolenie nie tylko dla księgowych.

Stacjonarne      Wrocław
  29.04.2024 -         30.04.2024

  1520.00 + VAT
Podatek VAT 2024 w sektorze finansów publicznych. Szkolenie dwudniowe.

Stacjonarne      Olsztyn
  15.05.2024 -         16.05.2024

  2790.00 + VAT
Podatki dochodowe 2024. Rewolucja w fakturowaniu (KSeF i e-Faktury 2024/2025 po konsultacjach).

Stacjonarne      Sopot
  20.05.2024 -         22.05.2024

  3190.00 + VAT
Podatki dochodowe 2024. Rewolucja w fakturowaniu (KSeF i e-Faktury 2024/2025 po konsultacjach).

Stacjonarne      Białka Tatrzańska
  20.05.2024 -         22.05.2024

  3390.00 + VAT
Podatek od towarów i usług – obrót międzynarodowy 2024. Eksport, import–usługi–ewidencje–ujmowanie transakcji w ewidencji/JPK_V7–transakcje łańcuchowe. Obowiązki rejestracyjne i sprawozdawcze podatnika. Praktyczne dwudniowe warsztaty.

Stacjonarne      Warszawa
  23.05.2024 -         24.05.2024

  1520.00 + VAT
Akademia Fakturowania w tym wdrożenie KSeF i jego wpływ na prowadzenie dokumentacji finansowej z uwzględnieniem najnowszych zmian.

Stacjonarne      Katowice
  27.05.2024 -         28.05.2024

  1520.00 + VAT
Przygotowanie do wdrożenia faktury ustrukturyzowanej. Najważniejsze regulacje i etapy wdrożenia – zagadnienia podatkowe i techniczne. Podczas szkolenia bazujemy na najnowszym stanie prawnym w tym aktualnym brzmieniu projektów rozporządzeń.

Stacjonarne      Warszawa
  27.05.2024 -         27.05.2024

  760.00 + VAT
Podatki VAT, CIT 2024 - przegląd wybranych zagadnień i nowelizacja przepisów.

Stacjonarne      Kazimierz Dolny
  12.06.2024 -         14.06.2024

  2690.00 + VAT
Strony 12wszystkich 15

wyszukiwanie po:

Newsletter BDO

Chcesz otrzymywać najnowsze informacje o najnowszych artykułach, aktualnościach i szkoleniach?