Skip to main content

Należyta staranność w VAT

 

Jak informuje Ministerstwo Finansów, w ostatnich latach w państwach członkowskich Unii Europejskiej – w tym w Polsce – obserwuje się niepokojące zjawisko wykorzystywania mechanizmów konstrukcji podatku VAT do uzyskiwania niezgodnych z prawem korzyści. Dotyczy to przede wszystkim uszczuplania należności budżetu państwa poprzez wyłudzanie nienależnego zwrotu tego podatku lub nieodprowadzanie należności podatkowych z tytułu VAT.

Charakterystyczną cechą zjawiska jest wykorzystanie w łańcuchu transakcji podmiotu pełniącego rolę tzw. „znikającego podatnika" (ang. missing trader). Podmiot taki nie odprowadza należnego podatku do budżetu, a jednocześnie tworzy formalne podstawy do żądania jego zwrotu na dalszym etapie. W tę najpopularniejszą formę oszustwa w podatku VAT zaangażowanych może być kilka, a nawet kilkanaście podmiotów nie tylko z Polski, lecz także z innych państw UE.

Taka sytuacja powoduje możliwość wystąpienia realnego zagrożenia konkurencyjności dla uczciwych przedsiębiorców, którzy prowadzą działalność zgodnie z prawem i regułami rynku, przez zaniżanie cen o wartość nieodprowadzonego podatku, jak i bezpośrednie straty budżetu państwa w wyniku wyłudzania zwrotów lub uszczuplania jego należności. W praktyce okazuje się, że uczestnikami tego procederu mogą stać się także uczciwi, lecz nieostrożni bądź niedoinformowani przedsiębiorcy, którzy w następstwie narażają się na możliwość zakwestionowania przez organy podatkowe ich prawa do odliczenia podatku naliczonego.

W związku z powyższym w dniach od 30 czerwca do 28 lipca 2017 r. miały miejsce konsultacje podatkowe w sprawie listy przesłanek należytej staranności po stronie nabywcy w transakcjach krajowych w kontekście prawa do odliczenia podatku naliczonego.

Obecnie nie jest jeszcze znana opracowana lista omawianych przesłanek należytej staranności w podatku VAT. Jednak wraz z publikacją zawiadomienia o rozpoczęciu konsultacji podatkowych Ministerstwo Finansów powołało się na dosyć szerokie orzecznictwo sądów administracyjnych, wskazując w tym przedmiocie przede wszystkim na: zawarcie pisemnej umowy, uzyskanie dokumentów rejestracyjnych kontrahenta i uzyskanie kopii jego deklaracji podatkowych, ustalenie płatności na rachunek bankowy, sprawdzenie miejsca siedziby kontrahenta, uzyskanie kopii stosownych zezwoleń wymaganych w danej branży, czy też zweryfikowanie źródła dostawy towarów.

Celem przeprowadzonych konsultacji podatkowych było opracowanie możliwie kompletnej i precyzyjnej listy przesłanek należytej staranności. Zastosowanie takich przesłanek już w momencie zawierania transakcji skutkowałoby brakiem podstaw do kwestionowania u podatników prawa do odliczenia podatku VAT, w następstwie uznania, że podatnicy nie wiedzieli i nie mogli wiedzieć, że w ramach danej transakcji ich dostawca dopuścił się przestępstwa.

Takie rozwiązanie ma zapewnić, aby uczciwi podatnicy wiedzieli, jakie czynności powinni podjąć, aby nie być narażonym na ryzyko zakwestionowania u nich przez organy podatkowe prawa do odliczenia podatku naliczonego. Tym samym lista należytej staranności winna przyczynić się do zwiększenia pewności prawa i pewności w prowadzeniu uczciwej działalności gospodarczej, a także wyeliminowania z rynku nieuczciwych podmiotów.



Marcin Górski

adwokat, doradca podatkowy, partner w spółce Górski Grzyb Adwokaci i Doradcy Podatkowi sp. p.

Natalia Antoszczuk

prawnik w Kancelarii Górski Grzyb Adwokaci i Doradcy Podatkowi sp. p., aplikantka adwokacka w Okręgowej Radzie Adwokackiej w Warszawie, absolwentka Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie

Polecamy najbliższe szkolenia VAT:

TYTUŁ I MIEJSCE SZKOLENIA TERMIN I CENA
Podatki VAT i CIT 2024/2025 - analiza aktualnych problemów i planowanych zmian na 2025 rok.

Stacjonarne      Uniejów
  05.08.2024 -         07.08.2024

  2990.00 + VAT
Podatki VAT i CIT 2024/2025 - analiza aktualnych problemów i planowanych zmian na 2025 rok.

Stacjonarne      Krynica Zdrój
  19.08.2024 -         21.08.2024

  2990.00 + VAT
Przygotowanie do wdrożenia faktury ustrukturyzowanej w JSFP. Najważniejsze regulacje i etapy wdrożenia – zagadnienia podatkowe i techniczne. Podczas szkolenia bazujemy na najnowszym stanie prawnym w tym aktualnym brzmieniu projektów rozporządzeń.

Stacjonarne      Warszawa
  20.09.2024 -         20.09.2024

  720.00 + VAT
Warsztaty z fakturowania – szkolenie nie tylko dla księgowych.

Stacjonarne      Gdańsk
  24.09.2024 -         25.09.2024

  1520.00 + VAT
Podatek od towarów i usług – obrót międzynarodowy 2024. Eksport, import–usługi–ewidencje–ujmowanie transakcji w ewidencji/JPK_V7–transakcje łańcuchowe. Obowiązki rejestracyjne i sprawozdawcze podatnika. Praktyczne dwudniowe warsztaty.

Stacjonarne      Warszawa
  24.09.2024 -         25.09.2024

  1520.00 + VAT
Podatki VAT i CIT 2024/2025. Przegląd wybranych zagadnień.

Stacjonarne      Białka Tatrzańska
  30.09.2024 -         02.09.2024

  3490.00 + VAT
Podatek VAT w obrocie międzynarodowym w 2024 roku - trudne przypadki, praktyka, orzecznictwo, najnowsze zmiany, KSeF a sprzedaż zagraniczna.

Stacjonarne      Katowice
  21.10.2024 -         21.10.2024

  720.00 + VAT
XVI Forum Rachunkowości i Podatków.

Stacjonarne      Warszawa
  29.10.2024 -         30.10.2024

  2290.00 + VAT

 

 

wyszukiwanie po:

Newsletter BDO

Chcesz otrzymywać najnowsze informacje o najnowszych artykułach, aktualnościach i szkoleniach?