Koszty opinii prawnych i doradztwa a koszt wytworzenia środka trwałego

Dokonując odpisów amortyzacyjnych kluczowe jest prawidłowe ustalenia wartości początkowej wytworzonego środka trwałego. Zgodnie z art. 16g ust. 4 ustawy o CIT (analogicznie art. 22g ust. 4 ustawy o PIT) za koszt wytworzenia uważa się wartość, w cenie nabycia, zużytych do wytworzenia środków trwałych: rzeczowych składników majątku i wykorzystanych usług obcych, kosztów wynagrodzeń za prace wraz z pochodnymi, i inne koszty dające się zaliczyć do wartości wytworzonych środków trwałych. Do kosztu wytworzenia nie zalicza się: kosztów ogólnych zarządu, kosztów sprzedaży oraz pozostałych kosztów operacyjnych i kosztów operacji finansowych, w szczególności odsetek od pożyczek (kredytów) i prowizji, z wyłączeniem odsetek i prowizji naliczonych do dnia przekazania środka trwałego do używania.

Wytworzenie środka trwałego we własnym zakresie może wiązać się z poniesieniem szeregu wydatków związanych m.in. z kosztami opinii prawnych oraz kosztów doradztwa np. w zakresie uzyskania pomocy unijnej. Należy jednak podkreślić, że przy ustalaniu wartości początkowej środka trwałego wytworzonego we własnym zakresie z wartości początkowej wyraźnie wyłączono koszty ogólne zarządu. Mając powyższe na uwadze kluczowa jest ocena charakteru i związku ponoszonych wydatków z realizowaną inwestycją oraz odpowiednie zakwalifikowanie ich do kosztów pośrednich podatnika lub do kosztów wytworzenia. Wydatki związane z całokształtem działalności podatników, nawet jeżeli mają pośredni wpływ na przychody nie mają jednak wpływu na koszt wytworzenia.

Do kosztów wytworzenia nie zalicza się więc kosztów, które nie mają bezpośredniego związku z realizowaną inwestycją. Dokonując kwalifikacji wydatków do kosztów podatkowych należy uwzględnić wnioski wynikające z wyroku z dnia 21 lutego 2007 r. (sygn. akt II FSK 330/06). W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny dokonał podziału kosztów podatkowych na:

wydatki na doradztwo ogólne mające charakter kosztów pośrednich i - co do zasady - mogących być zaliczane do kosztów podatkowych w momencie poniesienia.
wydatki na usługi doradcze odnoszące się do konkretnych projektów inwestycyjnych powinny być zaliczane do kosztów podatkowych dopiero wtedy, kiedy powstaje przychód związany z tymi inwestycjami.

Joanna Litwińska, ekspert podatkowy