Moduł I. Podatkowe zamknięcie roku 2026: A. Podatek dochodowy od osób prawnych (CIT)
1.Roczne rozliczenie podatku – zmiana i zasady wyznaczania roku podatkowego.
2.Zakończenie roku podatkowego i bilansowego:
a) Roczna kalkulacja podatku,
b) Przejście z wyniku bilansowego na wynik podatkowy (różnice trwałe i przejściowe) – ujęcie w ewidencji a raportowanie w strukturze JPK_KR_PD,
c) Wyodrębnienie dwóch źródeł przychodów – przychody z zysków kapitałowych i z innych źródeł:
- Przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych,
- Pozostałe przychody z zysków kapitałowych,
- Przychody z działalności gospodarczej (działalności operacyjnej i inne),
- Pozostałe źródła przychodu,
d) Ostateczne rozliczenie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych,
e) Deklaracja CIT-8 i inne obowiązki informacyjne,
f) Zatwierdzenie sprawozdania finansowego i sprawozdania zarządu.
3.Przychód podatkowy a przychód finansowy
a) ujęcie w rocznym sprawozdaniu finansowym,
b) należności wyłączone z pojęcia przychodu podatkowego,
c) przychody z otrzymanych świadczeń nieodpłatnych.
4.Przychód podatkowy i moment jego uzyskania:
a) otwarty katalog przychodów z art. 12 updop (ze szczególnym uwzględnieniem przychodów z nieodpłatnych świadczeń i zasad ustalania ich wartości, umorzonych bądź przedawnionych zobowiązań),
b) moment rozpoznania przychodu:
- zasada „pierwszeństwa” jako zasada ogólna,
- rozliczanie usług ciągłych oraz metoda kasowa jako wyjątki od „zasady pierwszeństwa”,
c) korekta przychodów - bieżąca lub wsteczna w zakresie: przyznanych rabatów, premii pieniężnych, otrzymanych próbek, nieodpłatnie otrzymanych towarów, korekt obrotu – nowe zasady korygowania przychodów z działalności gospodarczej,
d) katalog przysporzeń majątkowych nie stanowiących przychodów,
e) pojęcie zapłaty jako momentu rozpoznania przychodu powstającego na zasadzie kasowej (kapitalizacja, potrącenie, kompensata),
f) szczególne momenty rozpoznania niektórych przychodów (umorzenie zobowiązania, przedawnienie, zasiedzenie, kiedy umorzenie odsetek skutkuje powstaniem przychodu, przychód z tytułu otrzymanej premii pieniężnej, moment rozpoznania przychodu lub potrącenia kosztu z tytułu sprzedawanych lub nabywanych usług poręczeń i gwarancji).
5.Koszty uzyskania przychodu – definicja i zasady rozliczania kosztów w czasie:
a) koszty związane z przychodem danego roku,
b) koszty dotyczące lat poprzednich,
c) koszty przyszłych okresów,
d) koszty rozliczane kasowo,
e) przypisanie kosztów do źródeł, ustalenie dochodu/straty w ramach źródeł przychodu,
f) podział kosztów pośrednich wg źródła przychodu,
g) koszty pracownicze,
h) koszty związane z działalnością finansową w tym pożyczki,
i) zaniechane inwestycje,
j) wyłączenia z art. 16 - przykłady (kary umowne/odszkodowania-kary umowne/wydatki reprezentacyjne).
6.Dokumentowanie kosztów (ze szczególnym uwzględnieniem interakcji z Krajowym Systemem e-Faktur - KSeF).
7.Koszty podatkowe a koszty finansowe.
8.Korekta kosztów – kiedy na bieżąco a kiedy wstecz? (oczywista omyłka/błąd rachunkowy).
9.Koszty sporządzenia i badania rocznego sprawozdania finansowego.
10.Zaliczki na podatek dochodowy opłacane w trakcie roku:
a) uproszczone zaliczki na podatek dochodowy,
b) „zwykłe” zaliczki na podatek dochodowy,
c) konsekwencje błędnego naliczenia zaliczek na podatek dochodowy,
d) błędne zaliczki po zakończeniu roku – czy korygować?
11.Płatności gotówkowe / biała lista / split payment a koszty – art. 15d.
12.Ograniczenia związane z kosztami finansowania dłużnego – art. 15c:
a) przepisy Dyrektywy ATAD a przepisy krajowe,
b) ograniczenie kosztów do wysokości 30 proc. EBITDA (ustalanie wskaźnika),
c) wyłączenie ograniczeń dla instytucji finansowych lub gdy nadwyżka kosztów finansowania dłużnego nie przekracza 3 mln (praktyka stosowania przepisu – orzecznictwo sądów – planowane zmiany),
d) ograniczenia kosztowe dla refinansowania i konsolidacji zadłużenia (nowe art. 16 ust. 1d i 1e).
13.Nowe limity i zasady rozliczania samochodów osobowych od 1 stycznia 2026 r.:
a) obniżenie limitu kosztów podatkowych dla pojazdów spalinowych i hybrydowych ($\ge 50$ g CO₂/km) ze 150 000 PLN do 100 000 PLN,
b) limity dla pojazdów niskoemisyjnych (< 50 g CO₂/km – 150 000 PLN) oraz elektrycznych/wodorowych (225 000 PLN),
c) przepisy przejściowe i pułapka leasingu operacyjnego – brak ochrony starych umów operacyjnych od 2026 r.,
d) skutki podatkowe wykupu samochodu z leasingu operacyjnego,
e) ubezpieczenia dobrowolne pojazdów (AC, GAP) a koszty – utrzymanie limitu 150 000 PLN.
14.Minimalny podatek dochodowy (art. 18f updop) – podział stawek w metodzie uproszczonej na 5% (duzi podatnicy) i 3% (pozostali podatnicy) w 2026 r.
15.Hipotetyczne koszty odsetkowe (NID).
16.Ulga na złe długi w podatku dochodowym / nieściągalność wierzytelności a KUP.
17.Ulgi podatkowe: ulga innowacyjna (B+R), ulga prowzrostowa, ulga CSR (np. na działalność sportową).
18.Obliczenie podatku:
a) stawka podatku (19%-9% definicja małego podatnika),
b) odliczenia od dochodu,
c) dochody osiągane za granicą RP.
19.Rozliczenie strat z lat ubiegłych – wybór jednej z dwóch metod rozliczenia strat i przypisanie straty do źródła przychodu.
20.Zeznanie roczne CIT-8 + załączniki.
21.Obowiązki roczne w kontekście nowych regulacji JPK_CIT (od 2026 r.):
a) struktury logiczne JPK_KR_PD oraz JPK_ST_KR – zakres podmiotowy i harmonogram wdrażania,
b) techniczne wymogi uzupełniania ewidencji środków trwałych (numery KSeF, dowody OT, daty nabycia, zasady dla składników sprzed 1 stycznia 2025 r.),
c) mapowanie planu kont i przypisywanie znaczników S_12_1, S_12_2 oraz S_12_3 (znaczniki bilansowe, pomocnicze i podatkowe).
22.Różnice bilansowo-podatkowe w węźle RPD struktury JPK_KR_PD:
a) mechanizm funkcjonowania i struktura pól od K_1 do K_8,
b) technika przypisywania różnic trwałych (K_1, K_4) oraz przejściowych (K_2, K_3, K_5, K_6),
c) uzgodnienie pozycji węzła RPD z roczną deklaracją CIT-8 i sprawozdaniem finansowym – eliminacja ryzyka kontrolnego.
23.Obowiązki roczne w kontekście WHT – rozliczenia podatku u źródła (obowiązki sprawozdawcze CIT-10Z, PIT-8AR, IFT-1, IFT-2, ORD-U).
24.Obowiązki roczne w kontekście dokumentacji cen transferowych (formularz TPR-C).
25.Planowane i prognozowane zmiany w CIT na 2027 rok – kierunki reform (uszczelnienie CIT estońskiego, ograniczenia ulgi IP Box).
B. Podatek dochodowy od osób fizycznych dla osób prawnych (płatników):
1.Pracodawca jako płatnik podatku dochodowego od osób fizycznych:
a) terminy zapłaty podatku,
b) deklaracje i informacje w trakcie roku,
c) roczne deklaracje i informacje (PIT-4R, PIT-11, PIT-8AR).
2.Przychód pracownika i zleceniobiorcy:
a) moment uzyskania,
b) źródło,
c) koszty,
3.Pobór zryczałtowanego podatku, w tym podatku pobieranego „u źródła” a obowiązki roczne (PIT-8AR, IFT-1).
4.Inne „roczne” obowiązki płatnika/podatnika (m.in. ORD-U).
5.Zmiany przepisów od 2026 r. w zakresie obowiązków płatnika i rozliczeń przedsiębiorcy:
a) nowy limit dla kasowego PIT (podwyższenie do 2 mln PLN) i jego wpływ na współpracę z kontrahentami B2B,
b) zasady naliczania minimalnej składki zdrowotnej w 2026 r. (powrót do kalkulacji od 100% minimalnego wynagrodzenia),
c) wpływ wzrostu płacy minimalnej (4 806 PLN brutto) na roczne koszty zatrudnienia i podstawy wymiaru składek ZUS.
Moduł II. Sprawozdanie finansowe wg przepisów krajowych i międzynarodowych: 1.Sporządzanie, zatwierdzanie i udostępnianie jednostkowych rocznych sprawozdań finansowych:
a)jednostki objęte postanowieniami ustawy w pełnym i niepełnym zakresie,
b)składniki i reguły sporządzania rocznego sprawozdania finansowego,
c)kalendarz dla rocznego sprawozdania finansowego,
d)sprawozdanie finansowe
e)reguły podpisywania rocznego sprawozdania finansowego,
f)badanie rocznego sprawozdania finansowego,
g)zatwierdzanie rocznego sprawozdania finansowego,
h)udostępnianie rocznego sprawozdania finansowego,
i)przechowywanie rocznego sprawozdania finansowego,
j)odpowiedzialność za roczne sprawozdanie finansowe.
2.Roczne sprawozdanie finansowe - zasady sporządzania:
a)roczne sprawozdanie finansowe i warunki jego przydatności,
b)podstawy sporządzania sprawozdania finansowego,
c)nadrzędne zasady stosowane przy sporządzaniu sprawozdania finansowego,
d)dane porównawcze i porównywalność.
3.Zmiany w przepisach krajowych – ustawa o rachunkowości i KSR 16 „Uproszczenia dopuszczone ustawą o rachunkowości” oraz aktualizacje pozostałych standardów.
4.Projekty Krajowych Standardów Rachunkowości:
- wartości niematerialne i prawne
- inwestycje w nieruchomości niematerialne i prawne
- faktoring w księgach rachunkowych i sprawozdaniu finansowym faktoranta
5.Zmiany w przepisach międzynarodowych - MSSF 18 – Prezentacja i ujawnienia w sprawozdaniach finansowych - Mierniki wyniku działalności określone przez kierownictwo .
6.Bilans:
a)bilans i jego budowa,
b)ogólne zasady wyceny,
c)kategorie cen,
d)rzeczowe aktywa trwałe wg MSR 16 Środki trwałe a KSR 11 Środki trwałe
e)wartości niematerialne
f)należności, inwestycje oraz inne aktywa długoterminowe,
g)aktywa obrotowe,
h)krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe,
i)kapitał (fundusz) własny,
j)zobowiązania,
k)rezerwy na zobowiązania,
l)zobowiązania,
m)bierne rozliczenia międzyokresowe.
7.Rachunek zysków i strat:
a)ogólna charakterystyka rachunku zysków i strat,
b)przychody wg KSR 15 Przychody ze sprzedaży wyrobów, półproduktów, towarów i materiałów" i porównanie MSSF 15
c)przychody i koszty z działalności podstawowej
d)pozostałe przychody i koszty operacyjne,
e)przychody i koszty finansowe,
f)zyski i straty nadzwyczajne,
g)wynik finansowy brutto i netto.
8.Dodatkowe informacje i objaśnienia:
a)objaśnienia do bilansu,
b)objaśnienia do rachunku zysków i strat,
c)poważne zagrożenia dla kontynuacji działalności,
d)inne istotne informacje ułatwiające ocenę jednostki,
9.Zestawienie zmian w kapitale (funduszu) własnym.
10.Rachunek przepływów pieniężnych:
a)cel i zakres stosowania standardu,
b)przepływy pieniężne i ich prezentacja,
c)przepływy działalności operacyjnej,
d)przepływy działalności inwestycyjnej,
e)przepływy działalności finansowej,
f)jednostkowy rachunek przepływów pieniężnych.
11.Odroczony podatek dochodowy.
12.Obszary ryzykowne, najczęstsze błędy oraz korekty przy zamknięciu roku
a)polityka rachunkowości,
b)zmiany w polityce rachunkowości
c)zmiany wartości szacunkowych, błędy prezentacyjne,
d)błędy wyceny,
e)niekompletne ujawnienia,
f)nieprawidłowości w zakresie rozpoznania przychodów i kosztów,
g)pozostałe
13. Zdarzenia po dniu bilansowym.
14.Inwentaryzacja.
Kontakt: tel. 22 543 16 06, e-mail: szkolenia@bdo.pl
Michał Kołosowski rozpoczął swoją karierę zawodową w międzynarodowej firmie audytorskiej, a później zdobywał doświadczenie w jednej z czołowych firm "Wielkiej Czwórki". Jest posiadaczem certyfikatu Diploma in International Financial Reporting, wydanego przez ACCA. Jako Partner w grupie kapitałowej UHY ECA, która jest częścią międzynarodowej sieci niezależnych firm audytorskich i konsultingowych, posiada bogate doświadczenie w badaniu sprawozdań finansowych, sporządzaniu pakietów konsolidacyjnych, analizach finansowych typu due diligence, przekształcaniu sprawozdań finansowych zgodnie z MSR/MSSF oraz US GAAP. Specjalizuje się w obsłudze spółek z branży nieruchomości i real estate oraz funduszy inwestycyjnych zamkniętych. Jest autorem licznych artykułów i cenionym wykładowcą w dziedzinie rachunkowości, a także współautorem publikacji dotyczących międzynarodowych standardów rachunkowości.
Michał Kołosowski rozpoczął swoją karierę zawodową w międzynarodowej firmie audytorskiej, a później zdobywał doświadczenie w jednej z czołowych firm "Wielkiej Czwórki". Jest posiadaczem certyfikatu Diploma in International Financial Reporting, wydanego przez ACCA. Jako Partner w grupie kapitałowej UHY ECA, która jest częścią międzynarodowej sieci niezależnych firm audytorskich i konsultingowych, posiada bogate doświadczenie w badaniu sprawozdań finansowych, sporządzaniu pakietów konsolidacyjnych, analizach finansowych typu due diligence, przekształcaniu sprawozdań finansowych zgodnie z MSR/MSSF oraz US GAAP. Specjalizuje się w obsłudze spółek z branży nieruchomości i real estate oraz funduszy inwestycyjnych zamkniętych. Jest autorem licznych artykułów i cenionym wykładowcą w dziedzinie rachunkowości, a także współautorem publikacji dotyczących międzynarodowych standardów rachunkowości.