Przeniesienie własności rzeczy za długi podatkowe bez podatku VAT

Nieodpłatne przeniesienie rzeczy w zamian za zaległości podatkowe nie stanowi darowizny.


Szczególnym przypadkiem wygaśnięcia zobowiązania podatkowego w rozumieniu art.66 Ordynacji podatkowej jest przeniesienie własności rzeczy lub praw majątkowych na rzecz Skarbu Państwa lub samorządu terytorialnego w zamian za zaległości podatkowe. Oznacza to, że dłużnik ma możliwość wywiązania się ze swojego zobowiązania w formie innej niż pieniężna, a zobowiązanie podatkowe wskutek zaspokojenia wygasa.


Wobec tego powstaje pytanie czy czynność przeniesienia własności rzeczy w zamian za zaległości podatkowe podlega opodatkowaniu podatkiem VAT? Organ skarbowy w interpretacji z 17 marca 2021 r., sygn. 0111-KDIB3-1.4012.929.2020.3.KO uznał, że przeniesienie własności rzeczy w zamian za spłatę zaległości podatkowych stanowi zgodnie z art. 5 ust.1 pkt 1 w związku z art.7 ust.2 pkt 2 ustawy o VAT nieodpłatną dostawę towarów. Organ potraktował przeniesienie własności rzeczy w zamian za długi podatkowe jako darowiznę. Jednocześnie wskazał, że jeśli dłużnikowi w przeszłości przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z tytułu wytworzenia lub nabycia prawa własności rzeczy to czynność przeniesienia własności rzeczy na rzecz Skarbu Państwa lub samorządu terytorialnego podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.


Trudno zgodzić się z interpretacją organu skarbowego. Jednak w obronie dłużników wykształciła się pozytywna linia orzecznicza. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 7 września 2021 r., sygn. I SA /Gd 849/21 powołując się na Dyrektywę 2006/112/WE Rady oraz wyrok TSUE w sprawie C-36/16 uznał, że odpłatna dostawa towarów ma miejsce wtedy, gdy między dostawcą a odbiorcą istnieje stosunek prawny mający charakter świadczeń wzajemnych. Na gruncie omawianego wyroku należy przyjąć pogląd, że świadczenie wzajemne ma miejsce wtedy gdy w zamian za dostawę towaru nabywca płaci cenę, stanowiącą rzeczywistą wartość towaru. W przypadku zaś spłaty długu, dłużnik pokrywa swoje zobowiązanie wobec wierzyciela i jest to czynność jednostronna, ponieważ spłata zaległości podatkowych zarówno w formie pieniężnej jak i niepieniężnej powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego. Wobec tego w ocenie sądu do przeniesienia własności rzeczy w zamian za uregulowanie zaległości podatkowych przepisy o darowiźnie rzeczy w rozumieniu ustawy o podatku VAT nie będą miały zastosowania, a więc czynność ta jest wyłączona z opodatkowania podatkiem VAT.


Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, z dnia 7 września 2021 r. I SA/Gd 849/21- „ TSUE uznał, iż artykuł 2 ust. 1 lit. a i art. 14 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady należy interpretować w ten sposób, że przeniesienie własności nieruchomości przez podatnika podatku od wartości dodanej na rzecz Skarbu Państwa państwa członkowskiego lub jednostki samorządu terytorialnego takiego państwa, następujące, tak jak w postępowaniu głównym, tytułem zapłaty zaległości podatkowych, nie stanowi odpłatnej dostawy towarów podlegającej podatkowi od wartości dodanej.(…)Przyjąć zatem należy, że przepisy o darowiźnie nie będą miały zastosowania do nieodpłatnych przysporzeń wynikających ze stosunków uregulowanych innymi przepisami o charakterze cywilnoprawnym. Jednocześnie za darowiznę - także w myśl art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT nie sposób uznać czynności przeniesienia własności nieruchomości uregulowanej w art. 66 O.p., co prawidłowo przyjęła Skarżąca we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej.”

 


Lidia Rubińska, Konsultant w Dziale Doradztwa Podatkowego BDO

Newsletter